Search This Blog

Wednesday, December 18, 2013

South Sudan quashes coup attempt, says President Kiir



Hundreds of people arrived at UN bases in Juba on Monday as reports of violence spread
President Salva Kiir: "The government is in full control of the security situation in Juba"

South Sudan's President Salva Kiir says an attempted coup by soldiers loyal to his former deputy Riek Machar has been put down.

Mr Kiir said the government was in full control of the capital, Juba, after a night of heavy fighting between soldiers in the presidential guard.

A night time curfew has been put in place and a number of arrests have reportedly been made.

Several people were reported injured and hundreds have fled to a US base.

Hilde Johnson, the UN's special representative in the country, said she was "deeply concerned" and urged "all parties in the fighting to cease hostilities immediately and exercise restraint".

"I have been in touch regularly with the key leaders, including at the highest levels to call for calm," she said.

The fighting in Juba broke out overnight, and intensified in the early morning, with reports of continuous gunfire and several explosions.

The city's airport has been closed and the state TV channel SSTV went off air for several hours.

Shortly after it came back on air, SSTV broadcast an address from Mr Kiir, wearing military uniform rather than his usual civilian clothing and flanked by government officials.

He said the violence "was an attempted coup", but that the government was now in full control and the attackers were being chased down.

He said the fighting began when unidentified uniformed personnel opened fire at a meeting of SPLM, followed by an attack on army headquarters near the university carried out "by a group of soldiers allied to the former vice-president Dr Riek Machar and his group".

"I will not allow or tolerate such incidents once again in our new nation. I strongly condemn these criminal actions in the strongest terms possible," he said, vowing those responsible would be have to stand "before the appropriate law institution".

The UN said it would protect civilians and provide basic humanitarian needs, but called for calm
The ruling party, former rebel force the Sudan People's Liberation Movement (SPLM), would never allow power to be transferred by force, he said.

He announced a curfew would be in place every night between 18:00 and 06:00, beginning on Monday.

"Rest assured that the government is doing all it can to make sure that citizens are secured and safe."

Foreign Minister Barnaba Marial Benjamin told the Associated Press that some soldiers had tried to raid the weapons store at the main military based in the capital, but were repulsed.

He said some politicians had since been arrested.

Mr Riek has not commented and his whereabouts are unclear. But his spokesman said he was safe and denied reports he had been arrested.

Civilians flee

South Sudan - the world's youngest country and one of the least developed - has struggled to achieve a stable government since becoming independent from Sudan in 2011. The independence referendum was intended to end a decades-long conflict, led by the SPLM, against the north.

The oil-rich country is ethnically and politically divided, with many armed groups active. Tensions have been particularly high since President Kiir dismissed his entire cabinet, including Mr Machar, in July.

The sackings are believed to have followed a power struggle - Mr Machar has said he plans to contest the presidential elections in 2015. He now leads a dissident faction within the SPLM.

The two men are from rival ethnic groups that have clashed in the past. Mr Kiir is from the Dinka community, the largest in South Sudan, while Mr Machar is from the Nuer, the second-largest. Some Nuer have complained about Dinka political domination.

Juba was reportedly calm by mid-morning with few civilians on the streets, but heavily armed troops were seen patrolling.

Hundreds of people, mainly women and children, have taken shelter at the UN compound near the airport and at a UN house in the city.

A spokesman told Reuters seven people, including a two-year-old boy, had been treated for gunshot wound.

The UN said in a statement: "We hope the security situation in Juba will quickly normalise to enable the civilians to return very soon to their residential areas. To that end, UNMISS (the UN mission in South Sudan) calls on all parties to show continued calm and restraint."

The UN and the US embassy advised their citizens to stay at home. Both denied rumours they were harbouring any political or military figures.
Both Sudan and the South are reliant on their oil revenues, which account for 98% of South Sudan's budget. But the two countries cannot agree how to divide the oil wealth of the former united state. Some 75% of the oil lies in the South but all the pipelines run north. It is feared that disputes over oil could lead the two neighbours to return to war.
Although they were united for many years, the two Sudans were always very different. The great divide is visible even from space, as this Nasa satellite image shows. The northern states are a blanket of desert, broken only by the fertile Nile corridor. South Sudan is covered by green swathes of grassland, swamps and tropical forest.



Sudan's arid north is mainly home to Arabic-speaking Muslims. But in South Sudan there is no dominant culture. The Dinkas and the Nuers are the largest of more than 200 ethnic groups, each with its own languages and traditional beliefs, alongside Christianity and Islam.
The health inequalities in Sudan are illustrated by infant mortality rates. In South Sudan, one in 10 children die before their first birthday. Whereas in the more developed northern states, such as Gezira and White Nile, half of those children would be expected to survive
The gulf in water resources between north and south is stark. In Khartoum, River Nile, and Gezira states, two-thirds of people have access to piped drinking water and pit latrines. In the south, boreholes and unprotected wells are the main drinking sources. More than 80% of southerners have no toilet facilities whatsoever.
Throughout the two Sudans, access to primary school education is strongly linked to household earnings. In the poorest parts of the south, less than 1% of children finish primary school. Whereas in the wealthier north, up to 50% of children complete primary level education


Conflict and poverty are the main causes of food insecurity in both countries. In Sudan, many of the residents of war-affected Darfur and the border states of Blue Nile and South Kordofan, depend on food aid. The UN said about 2.8m people in South Sudan would require food aid in 2013. The northern states tend to be wealthier, more urbanised and less reliant on agriculture.
Source: BBC

Monday, December 16, 2013

UPDATES OF URGENT ALERT:SERIOUS MINORITY RIGHTS VIOLATION IN SOMALILAND - WALAACA DIFAACAYAASHA XUQUUQDA AADAMIGA SOMALILAND EE TACADIYADA LIDKA KU AH QAYBAHA BULSHADA SOMALILAND EE LA HAYB SOOCO



Gudida Ilaalada Xuquuqda Aadamiga Geeska Afrika ee HORNWATCH, waxay si xoogan uga walaacsan yihiin xadgudubyo isa soo taraya kuwaasi oo bilihii ugu dambeeyay lala beegsado qaybaga bulshada Somaliland ugu nugul ee dhaqan ahaan ee la takooro. Gaboodfalada qaylo dhaantani warinayso ayaa isugu jira:

Suleiman Ismail Bolaleh, HORNWATCH Chairman
Qudhgooyo (Xaqa Nolosha); Sinnaan la'aanta Muwaadiniinta Dalka (Kala sarreynta iyo takoorka ku salaysan isirka, abtirsiga); Ka Maanacaad Helitaanka Cadaalad iyo Garsoor Dhex ah (Dambiyo Ciqaab ah oo loogu fuliyo Gabooyaha Somaliland Hab aan Xeerka Waafaqsanayn); Haweenka ka soo jeeda beelaha la takooro ayaa la ogaaday in ay la nool yihiin xadgudubyo ka badan 100% kuwa haleela dhigooda ka soo jeeda beelaha aqlabiyada ah.

Gudida Ilaalada Xuquuqda Aadamiga Geeska Afrika ayaa tan iyo bishii Octobar ee sanadkan 2013 diiwaangaliyay xadgudubyo isa soo taraya oo lala beegsanayo haweenka bulshada Somaliland ee la takooro ee Gabooyaha.

Rabi Naxariistiisa jano haka waraabiyee waxa xaafada Daami ee caasimada Hargeysa 2dii bilood ee u dambeeyay qudha lagaga jaray 2 haween ah oo Gabooye ah kuwaasi oo lagu kala magacaabi jiray Marxuumad Layla Abdi Yusuf 36 sano jir xaaslay ah iyo Muluug Axmed Egeh 28 sano jir  xaasley dhashay afar caruur ah.

Marxuumada 1aad: Layla Abdi Yusuf 36 sano jir xaaslay ah - Jilibka Talaabo-cade qabiilka Muuse Dhariyo ee Beelwaynta Gabooyaha. waxa lagu dilay xaafada Daami taariikh 14 Octobar 2013, abaaro 3:00 a.m     saac,  hubka loo isticmaalay tooray uu ku dhuftay nin ka soo jeeda beelaha aqlabiyada ah ee dega xaafada Daami.

Marxuumada 2aad: Muluug Axmedyasin Egeh - Jilibka Bacaylo oo qabiilka Muse Dhariyo ee Beelwaynta Gabooyaha waxa lagu dilay xaafada Daami taariikh 4 Dec. 2013 abaaro 11:00 aroornimo, hubka loo isticmaalay dhagax, ay ku dhufteen dad ka soo jeeda beelaha aqlabiyada ah ee la dega xaafada Daami.

Wajigabaxa ka dhacay Xusaskii iyo Dabaaldagyadii maalmaha Xuquuqda Aadamiga adduunka oo Somaliland sanadkan si wayn looga xusay ayaan Nasiibdaro mar kali ahna lagu soo hadal qaadin tacadiyada joogtada ah ee qaybaha bulshada Somaliland ee aqlabiyada ahi ku hayana dhibanayaasha la takooro ee laga tirada badan yahay u fiirso Marxuumad Muluug Axmedyasin Egeh  MAYDKEEDU wuxuu u hoyday  9 caano maal (4-12 December 2013) QOLKA MAYDKA ee Cusbitaalka Guud ee caasimada Hargeysa, kadib markii xukuumadu ka baaqsatay in ay soo qabato dadkii sida xaqdarada ah ku dilay oo markaasina Gabooyaha Hargeysa daganina diideen in ay aasaan maydkeeda ilaa inta cidii dilka gaystay dawladu soo qabanayso. Tani waxay ka marag kacaysaa sida aanay qiimo badab u lahayn nafta muwaadinka gabooyaha ah ee dalkiisa Somaliland joogaa.

Mudaharaad Daami 11.12.2013 by vosomwo
Difaacayaasha Xuquuqda Aadamiga Geeska Afrika waxay aad uga walaacsan yihiin dhibaatada ay bulshada la hayb sooco ee Somaliland kala kulmaan dhinaca cadaalada iyo garsoorka dalka Somaliland.  20 kii sano ee Somaliland xoriyadeeda dib ula soo noqotay Gabooyaha Somaliland sida inta badan dhacday mar kasta oo Gabooyaha Somaliland dacwado ay dhan ka yihiin gasho hay'adaha sharcifulinta iyo garsoorka waxa xaalku ku dhamaadaa iyagoo Hay'adaha Sharci-fulinta Somaliland  dhalan gadiya Dacwadaha dhibanayaasha ay ka yihiin beelaha la hayb sooco iyagoo dhibanayaasha Gabooyaha ah ka dhiga dhibgaystayaal.

Mashaqada taasi ka sii daran ayaa ah tacadiyada Gabooyaha Somaliland kala kulmaan Garsoorka iyo Sharicfulinta oo mid la mid ah ay haatan kala kulmeen helitaanka adeegii caafimaad. Dilkii ugu dambeeyay ee loo gaystay Gabadha Gabooyaha ah 4/12/2013 hawlwadeenada sare ee caafimaadka cusbitaalka Guud ee Hargeysa ayaa sheegay in baadhitaan ay ku sameeyeen maydka Muluug Axmedyasin Egeh ay ku ogaadeen in aanay u dhiman dhaawac dhagaxa ah ee ku dhacay balse taasi bedelkeeda waxay dhaqaatiirtani yidhaahdeen in ay u dhimatay xanuun dhinaca xameetida ah iyo wadno xanuun!!!.

Mudaharaad Daami 12.12.2013 by vosomwo
Gudida Ilaalada Xuquuqda Aadamiga Geeska Afrika waxay si cad ugu sheegayaan Masuuliyiinta Sare ee Wasaarada Arimaha Gudaha Somaliland Taliyayaasha Ciidamada Booliska iyo Madaxda Cusbitaalka Guud ee Caasimada in tacadiyada lagu dhalan gadiyayo xaqiiqooyinka dambiyada lidka ku ah xuquuqda aadamiga ee lala beegsado bulshada la hayb soocaa ay yihiin qaar ay ka dhalan karaa dambiyo aadaminimo iyo xadgudubyo Xuquuqda Aadamiga ah oo lagu dacwayn iyaga iyadoo loo marayo maxkamadaha caalamiga ah ee dhagaraha laga galo aadamaha.

BOORAMA OO ISU BEDESHAY CADAABTII IFKA EE GABOOYAHA SOMALILAND

Magaalo Madaxda Gobolka Awdal ee Boorama oo ka mid ahaan jirtay magaalooyinka dhifta ah ee beelaha la takooro ee reer Somaliland ay ku noolaan jireen takoor heerkiisu ka hooseeyo kan magaalooyinka kale ee dalka ayaa iyaduna isku rogtay cadaabtii ifka ee Gabooyaha Somaliland kadib markii 2 sano ka hor wiil beelaha tirada badan ka soo jeedaa oo ALLE haw naxariistee lagu magacaabo Aydiid Cabdiqaadir Cali oo uu dhalay Sarkaal Sare oo ka tirsan dambi Baadhayaasha Booliska Gobolka Awdal oo lagu magacaabo Cabdiqaadir Cali uu jeclaaday gabadh yar oo ka soo jeeda beelaha la takooro ee loo yaqaan Madhibaanka oo lagu magacaabo Malyuun Haybe Jamaac. Markii wiilka qoyskiisu u diideen in uu gabadha Midgaanta ah guursado ayuu isaga laftiisu qudha iska jaray kadib markii uu is qabadsiiyay gaas iyo dab, nasiib daro wiilka aabihii oo ah sarkaal boolis ah waxa uu xabsiga ku guray dad tiro badan oo ka soo jeeda Gabooyaha dega Boorama kuwaasi oo ay ka mid yihin gabartii uu jeclaaday wiilkiisu Malyuun Haybe Jaamac, aabaheed Haybe Jaamac, wiil lagu magacaabo Bedel Cabdi Aaden oo isagu ka soo jeeda qabiil ka mid ah Gabooyaha oo la yiraa Yibir iyo xubno kale oo Gabooye ah.

Xadhigaasi waxa barbar socday weeraro haweenka iyo dhalinyarada qabiilka wiilku ka dhintay ku qaadayeen goobaha ay ka degan yihiin Gabooyuhu magaalada Boorame, gaar ahaan meheradaha ay ku ganacsadaan iyagoo burburinayay miisaska ay hilibka ku iibiyaan, rayiislayaasha, kabotolayaasha iyo meelaha birta ay ku tumaan, taasi oo sababtay in wiigag isxigxiga dadka laga tirada badan yahay ee Gabooyaha Boorama in ay ka soo bixi waayaan guryahooda.

Gudida Ilaalada Xuquuqda Aadamiga Geeska Afrika ayaa xiligaasi diiwaangaliyay in ka badan 150 ruux oo u badan rag iyo dhalinyaro markii ay nafahoodii u baqeen ka cararay magaalada Boorama iyagoo tagay magaalooyinka Hargeysa ilaa Burco qaarkoodna waxay ka talaabeen xadka u dhexeeya Somaliland iyo Itoobiya iyagoo gaadhay xeryahay qaxootiga Somalida ee ku yaal bariga dalka Itoobiya oo ay maamusho Hay'ada UNHCR.

Bilowgiiba dacwada waxa dambi baadhe ka noqday Aabihii dhalay wiilka dhintay Dambi Baadhe Boolis Mr. Cabdiqaadir Cali Gudida Ilaalada Xuquuqda Aadamiga Geeska Afrika ee HornWatch oo si taxadir leh ula socotay geedi socodka dacwada ciqaabta ah ee lidka ku ah 2 wiil ee Gabooyaha ah, ayaa ka marag kacaya in 2-da wiil ee Gabooyaha ahi aanay helin gabi ahaan garsoor dhex ah oo cadaaladeed iyo nidaam baadhiseed oo xaq ku dhisan, Maxkamadayntooda ayaa la xaqiijiyay in ay u dhacday si ka fog nidaamka cadaalada dalka, Xuquuqda Aadamiga, Diinta Islaamka iyo xataa dhaqanka toosan.

Baadhayaasha Xuquuqda Aadamiga HORNWATCH waxay xogogaal u noqdeen in Qareen ka tirsan Ururka Qareenada Somaliland oo caawimi qaanuun oo lacag la'aan ah ku difaacayay Labada eedaysane markii dad cadhaysani soo weerareen fadhiyadii Maxkamada Gobolka Awdal dacwada oo socota isla markaasina ay dhaawaceen xubno ka mid ah eedaysanayaasha iyo eheladooda oo Maxkamada u yimi dhegaysiga dacwada, ayuu Qareenkii naftiisa u baqay waxanu markiiba joojiyay caawimadii qaanuun ee uu siinayay 2 wiil ee eedaysanayaasha ah iyo qoysaskooda.

Sidoo kale Gudida Ilaalada Xuquuqda Aadamiga Geeska Afrika waxay baadhitaanka kiiskan ku ogaadeen in Qareenkii 2aad ee difaacayay eedaysanayaasha Gabooyaha ah oo lagu magacaabo Amiin Sheikh Said Sheikh Hassan uu ku waayay Gunadii uu ka heli jiray adeega caawimada qaanuun ee uu lacag la'aanta uu ku siiyo qoysaska Gabooyaha ah ee eedaysanayaasha kiiskan, Gunadan oo ay siin jireen Ururka Qareenada Somaliland ee Somaliland oo fuliya Mashruuc ay maalgaliso hay'ada Qaramada Midoobay ee UNDP. Gudoomiyihii hore ee ururka Qareenada Somaliland Mr. Maxamed Siciid oo fulinaya codsi aan toos ahayn oo uga yimi Gudoomiyaha Maxkamada Racfaanka Gobolka Awdal oo ay qaraabo dhaw yihiin Abdiqadir Ali oo ah Aabaha dhalay wiilka isdilay, isla markaasina ah Garsooraha haatan gacanta ku haya kiiskan oo maraya maxkamada darajada 2aad ee Racfaanka. 

Maxkamada Gobolka Awdal ee dacwada qaadayay, ciidanka Booliska ee baadhayay kiiskan, dhamaantood waxay la safteen Dambi Baadhaha Booliksa ah ee Wiilkiisu isdilay Mr. Cabdiqaadir Cali maadaama oo ay isku beel ka soo wada jeedaan.

Baadhayaasha xadgudubyada ee HornWatch waxa kale oo ay baadhitaan qoto dheer ku ogaadeen in maragyadii ogaa in wiilka dhintay isagu is dilay oo ay ka mid yihiin dukaankii gaasta uu ka iibsaday, meheradii uu Mobilkiisa u dhiibtay iyo dad arkayay markii uu gaasta iyo dabka is qabadsiiyay dhamaantood waxay u safreen dhinaca Itoobiya oo ay ku maqnaayeen mudadii dacwada socotay difaaca eedaysanayaasha iyadoo horena loo sii siiyay lacagta aya ku noolaan karayeen.

Maxkamadda Gobolka Awdal ayaa iyadoo iska indho tiraysa sharciga iyo qanuunka waxay dil toogasho ah ku xukuntay labo wiil oo arday ah oo ka soojeedaha midgaha reer boorama gaar ahaan MADHIBAAN iyo Yibraha.

Kiiskan ayaa waxa uu si ba'an u saameeyay dhinacyada amaanka iyo nolosha guud ahaan Gabooyaha dega magaalada Boorama iyadoo in ka badan 100 rag ah oo in la dilo ka baqay ay ka qaxeen guryahoodii meheradahoodii oo kala ahaa timojarayaal, hiliblayaal, kabotolayaal iyo tumaalo kuwaasi oo amaan u raadsaday magaalooyinka kale ee Somaliland gaar ahaan Hargeysa iyo Burco, halka qaar kalena ay ka talaabeen xadka u dhexeeya Somaliland iyo Itoobiya iyagoo magangalyo waydiistay Hay'ada Qaxootiga Adduunka ee gacanta ku haysta xeryaha qaxootiga Soomaalida ee ku yaal bariga dalka Itoobiya.

Gabood falada iyo tacadiyada ay la nool yihiin bulshada lagu takooro gudaha dalka Somaliland codkooda cidina ma maqasho iyaguna malaha awoodii ay ku soo bandhigi lahaayeen, faqriga iyo saboolnimada qotada dheer ee haysta awgeed iyo iyagoo aan talo iyo tusaale midna ka odhan karin arimaha saameeya noloshooda iyo mustaqbalkooda toona.

Gudida Ilaalada Xuquuqda Aadamiga Geeska Afrika oo isku dayay in ay ogaadaan sababta ay cid uuni uga hadli wayday tacadiyada baahsan ee ay la nool yihiin qaybaha bulshada Somaliland ee latakooro ayaa waxay ogaadeen xogo naxdin leh,

F Xukuumada Somaliland ayaa magacawday saraakiil sarsare oo ka soo jeeda beelaha la hayb sooco waxa ka mid ah
F hal xubin oo ku jirta golaha Wasiirada, inkastoo magac ahaan mooyee aanu ahayn nin ka war haya waayaha iyo duruufaha adag ee dhaqan dhaqaale oo ay la nool yihiin beelaha uu ka soo jeedo ee la hayb soocaa,
F La taliyaha Gaarka ah ee Madaxwaynaha dhinaca arimaha beelaha laga la hayb sooco yahay,
F Xubin ka mid ah Gudida Komishanka Xuquuqda Aadamiga Somaliland, iyo
F hal sarkaal oo ku jira Ciidamadanka Asluubta
F Sidoo kale waxa Duqa Caasimada Somaliland dhawaan u magacaabay Gudoomiyaha Deg. Axmed Macalin Haruun Mr. Abdilahi Hassan Digaale oo ka hor xilkan ka mid ahaa dadka sida wayn ugu ololeeya Xuquuqda Bulshada Somaliland ee la Takooro.

Saraakiisha ugu jirta bulshada Somaliland ee la takooro dawlada ayaa iyagu sameeya talaabo kasta oo ay ku cabudhinayaan dadkooda dulman waxana ay aaminsan yihiin haddii tacadiyadaasi banaanka u soo baxaan amase iyaguba ka hadlaan in ay waayayaan xilalka sarsare ee ay ku qaataan mushahaarooyin fiican.
Dhinaca kale, habdhaqan fool xun ayaa dishooday badi hogaamiye dhaqameedka beelaha la hayb-sooco, kaasi oo midkastaaba kan kale ka soo horjeedo oo buranayo.

Haweenka Beelaha La takooro haddii aad u dhabo gasho nolosha iyo waayahooda waxad ogaanaysaa in ay boqoljeer ka tacadi iyo xadgubub badan yihin tacadiyada haleela haweenka beelaha aqlabiyada ah oo ah kuwa inta ugu badan laga maqlo warbaahinta .

Daladaha Ururada Bulshada Rayidka ah ee haweenka ugu waawayn dalka dhamaantood waxa iska leh Haweenka ka soo jeeda qaybaha bulshada ee aqlabiyada ah, waxayna ku guuldaraysteen in ay dalahooda samafal ku soo daraan ururada haweenka qaybaha bulshada tusaale ahaan dalada haween ee ugu wayn Somaliland oo lagu magacaabo NAGAAD WOMEN UMBRELLA oo ururada xubnaha ka ahi tirobadan yihiin hadana hal urur oo ka soo jeeda ururada haweenka la takooro ee Somaliland kuma jiro, halka Gabooyaha Somaliland ay leeyihiin kaliya labo (2) urur samafal bulsho oo aad u yaryar (Ubah Social Welfare Organization (USWO) iyo Voice of Somaliland Minority Women (VOSOMWO) isla markaasina aan ka helin wax gacan qabasho ah oo la taaban karo Hay'adaha Samafalka Caalamiga ah, Qaramada Midoobay iyo guud ahaan beesha caalamka. Maadaama Daladaha waawayn ee haweenka Somaliland aanay u war haynin tacadiyada iyo gaboodfalada argagaxa leh ee ay la nool yihiin haweenka ka soo jeeda qaybaha bulshada Somaliland ee la takooraa, had iyo goor kuma soo hadal qaadaan marka ay xusayaan maalmaha caalamiga ah ee Tacadiyada Lidka ku ah Xuquuqda Haweenka.

Gudida Ilaalada Xuquuqda Aadamiga Geeska Afrika ee HornWatch waxay ugu baaqaysaa:

1.      Xukuumada Somaliland in Gudi Heer Qaran ah oo ay xubno ka yihiin Komishanka Xuquuqda Aadamiga Qaranka iyo Difaacyaasha Xuquuqda Dadka Laga Tirada Badan Yahay ee Somaliland ay Saarto Dilalka Soo noqnoqday ee lala bartilmaameedsanayo Haweenka Beelaha la Takooro iyo tacadiyada ka haysta dhinaca garsoorka iyo cadaalada dalka.

2.      Xukuumada Somaliland waxanu si xushmad leh ugu sheegaynaa in la macaamilka falalka tacadiyada lidka ku ah kuwa laga tirada badan yahay ee la takooro ee reer Somaliland ay ka fiican tahay:

a.      in xukuumadu curiso Qorshaha Qaran ee Badbaadada (QQB) muwaadiniinta dhaqan ahaan la takooro, samaynta qorshahaasi waa in lagala tashadaa dadka la takooro laftigooda iyo hay'adaha caalamiga ah ee takhasuska u leh ilaalinta iyo horumarinta bulshooyinka laga tirada badan yahay ee la faquuqo si ay xukuumadeena u siiyaan xeeldheerayaal caalami ah oo waayo aragnimo dheer u leh mawduucan samaynta qorshaha QQB 

3.      Gudoomiyaha Maxkamada Sare iyo Guud ahaan Hay'adaha Garsoorka Somaliland waxanu ugu baaqaynaa in sida ugu dhaqsaha badan xaalado dhinaca garsoorka ah iyo amaanka ah dartood looga soo wareejiyo Maxkamadaynta 2 dhibane ee Gabooyaha ah oo sifo sharci daro ah maxkamada Gobolka Awdal ugu xukuntay Dil Toogasho ah, iyadoo Guud ahaan madaxda Garsoorka, Cadaalada Somaliland iyo sidoo kale Difaacayaasha Xuquuqda Aadamiga Somaliland iyo Ururka Qareenada Somaliland xogogaal u yihiin in aanay suurtogal ahayn in labadaasi dhibane garsoor dhex ah oo cadaalad ah ku heli karin gobolka Awdal sidaasi darteed waxanu ku baaqaynaa in Maxkamadayntooda loo soo wareejiyo Caasimada Dalka si loogu indho bato.

4.      Wasiirka Arimaha Gudaha Somaliland, Taliyaha Booliska iyo Hogaamada Booliska waxa aanu ugu baaqayanaa in ay sida ugu dhaqsaha badan gacanta loogu soo dhigo dadka gaystay dilalka iyo tacadiyada lala bartilmaameedsaday beelaha laga la hayb sooco yahay, Waxa Difaacayaasha Xuquuqda Aadamiga Somaliland ka digayaan in la marin habaabiyo baadhitaanada dadka loo hayo iyo kuwa aan wali loo soo qaban dilalka loo gaystay haweenka Gabooyaha si sharciga loogala baxsado, taasi oo dhacda aalaaba marka hay'adaha sharci fulinta oo 99% ka soo jeeda beelaha tiradabadan

5.      Haddii Madaxda Sare ee Hay'adaha SharciFulinta Somaliland iyo Wasiirka Arimaha Gudaha Somaliland ka baaqsadaan sharci horkeenida dadkii dilay haweenka Gabooyaha Somaliland taasi waxay sababi doontaa in dacwado iyaga lidku ah aanu u gudbino beesha caalamka iyo garsoorka adduunka.

Fiiro Gaar ah:
Waxa xafiiska HornWach aad ka heli kartaa macluumaad ku saabsan labada dhibane taariikh nololeedkoodii iyo iska hor imaado ka dhacay xaafada daami kadib markii dadkii dilay dhiban iyo qabaa'ilkoodu ku weerareen xaafadaha ay degan yihiin dadka Gabooyaha ahi labadii habeen ee 12/13 Dec. 2013. Ciidamada Booliska Somaliland ayaa iska hor imaadadaasi ku xidhxidhay 30 ruux oo ka soo jeeda dadka aqlabiyada ah ee weerarada ku haya Gabooyaha Somaliland iyo 18 ka soo jeeda beelaha Gabooyaha. Xaalada xaafada Daami xalay way deganayd waxana xukuumadu guud ahaan dariiqyada dhex mara xaafadaasi dhigtay ciidamo kuwa amaanka ka tirsan oo aad u hubaysan watana gadiid, talaabadaasi oo ah mid ay difaacayaasha Xuquuqda Aadamiga Somaliland soo dhawaynayaan


Suleiman Ismail Bolalah 
Gudoomiyaha HORNWATCH

Somalia: Another Dispute Among Top Leaders is Possible


In Somalia’s political landscape, there is no doubt and pretty much everyone agrees with everyone that there have been feuds between every Somali president and every prime minister over the years, and this has become self-fulfilling prophecy: so, the question is, after the euphoria wears off, will president Hassan Sheikh Mohamud and the new prime minister Abdiweli Sheikh Ahmed be in a collision course  with the same disagreement and conflict that had plagued the Somali Government realms of the past? Or will they prove to the public that the time of cat and mouse chase by presidents and prime ministers is over in Somalia and it is time to turn a new page in Somali history when it comes to working together in government as a team but not as opponents and rivals? To put it simply, nobody can have at this point complete answers to the above questions. However, if the same feud-causing traits and actions from the past are not abandoned by president and prime minister in office, then the political future of Somalia can be precisely predictable and the same problematic arena will be revisited with severe ramifications.
Why do the usual disputes and bickering befall Somali presidents and prime ministers?  What is it that causes their brouhaha, wrangle and bone of contention? Is it kleptocracy that blights their judgement to the extent that they fall into a quandary of friction coupled with greed and selfishness?
Honestly, the main dispute-causing culprit is the leaders vying with each other for kleptocracy and kleptocracy is a cancerous predicament in Somalia now and it has been there over the years: being in power has become a wherewithal to the green stuff, self-enrichment and swaggering: and its aftereffect has propagated a bad culture at government levels, specially at the top where bad governance rather than good governance springs up all over government institutions: unless those who climb the ladder of power in Somalia create political practice and excellent federal/state polity where good governance becomes possible, kleptocracy will continue to be the sire of disputes among top leaders.

Ahmed Said (Abwaankuluc)
Somali American Writer based in Saint Cloud, MN, USA
abdinassirsomalia@gmail.com

Sunday, December 15, 2013

US official urges Somalia to protect rights

‘Stability requires more than just a security response to the threats posed by terrorists’
Mogadishu: The top US State Department official for Africa is urging Somalia’s government to do more to protect its most vulnerable people, especially women, and to respect the rule of law.

Assistant Secretary of State Linda Thomas-Greenfield, who is visiting Somalia, said in a statement Saturday that Somalia’s long-term stability “requires more than just a security response to the threats posed by terrorists”.

The statement said the US wants to see a Somali government that can protect its people.

Somalia’s government controls only small parts of the country and struggles to provide security and battle corruption, although there are signs of political progress following years of turmoil.

Somali lawmakers recently voted to oust the prime minister and his Cabinet, action seen by some as signalling the growth of Somalia’s institutions.

Gulf News

Kosovo Attains Status (on Facebook) It Has Sought for Years: Nation


Valdrin Xhemaj/European Pressphoto Agency
A square in Pristina, Kosovo’s capital. Kosovo declared independence from Serbia in 2008, but the United Nations has not recognized it as a country

PARIS — Ever since little Kosovo proclaimed itself an independent state five years ago, it has failed to win all the recognition it so craves. Neither the United Nations, which confers legitimacy, nor all the European Union, whose members are divided on the question, much less Serbia, from which Kosovo broke away, recognize the birth of a new European nation.
But after a campaign waged by an army of devoted Kosovars and strategically placed allies, Kosovo is hailing a grant of legitimacy by a new arbiter of national identity: Facebook.

Last month, Kosovo declared victory, after its officials said Facebook approved a number of changes, including giving users registering from the diamond-shaped area on the Balkan Peninsula the option to identify themselves as citizens of Kosovo, rather than the decidedly less attractive option for many there, Serbia. They can also use the Facebook function that allows users to “check in” on the website from locations within Kosovo, like a cinema or a bar.

It is not as if Kosovo has joined NATO. But in an era when accumulating “likes” may top a seat in the General Assembly, at least for many young opinion leaders online, Kosovo’s leadership is hailing a change on a social media site as a diplomatic coup worthy of Talleyrand.

“Facebook has grown to 1.2 billion users in eight years, faster than the growth of Islam, Christianity and the Internet itself,” said Petrit Selimi, Kosovo’s 34-year-old deputy foreign minister and the leader of the government’s digital diplomacy.

He said that having Kosovo fully included on Facebook had been a priority, along with the still-elusive goals of having Kosovo compete in the Eurovision song contest and in the European Champions League in soccer.

“Being recognized on the soccer pitch and online has far greater resonance than some back room in Brussels,” Mr. Selimi said.

Kosovo declared independence from Serbia in 2008. But because Facebook, mirroring the United Nations, did not initially list Kosovo as a state, many among the country’s majority ethnic Albanian population opted to register as being from a country other than Kosovo.

In protest, Prime Minister Hashim Thaci, a former guerrilla leader, said he had identified himself as being from neighboring Albania. Others among Facebook’s more than 200,000 Kosovar users said they had chosen distant Antigua.

Kosovo is recognized by the United States and a majority of European Union members. But five, including Spain, which is battling separatist movements of its own, refuse to recognize it. Serbia is also vehemently against recognizing Kosovo’s independence, and Russia, a staunch Serbian ally and a veto-wielding member of the United Nations Security Council, has blocked Kosovo’s membership in the United Nations, stifling its economic and political development.

So every bit of legitimacy is important to Mr. Thaci’s government.

It rallied citizens to write messages on Twitter and bombard Facebook with thousands of emails. Kosovar ministers said they also lobbied Facebook officials in Pristina, Kosovo’s capital, and enlisted Representative Eliot L. Engel of New York, the ranking Democrat on the Foreign Affairs Committee, whose longstanding support of Kosovo led the country to name a street after him. Mr. Engel said he appealed to Facebook officials in Washington, contending that listing Kosovo as a country was analogous to updating a map.

“I told Facebook that Kosovo was a legitimate country recognized by more than 100 nations, and that they are no longer part of Serbia,” Mr. Engel said in a telephone interview. “It was not a hard sell.”

The Kosovo government said it had also received 500,000 euros, about $690,000, from Britain and Norway to help with its national digital diplomacy strategy, including training editors to update Wikipedia entries about Kosovo.

Online reaction to news of the Facebook changes was swift. “Facebook recognizes Kosovo as a state,” Kosovo’s minister for European Union integration, Vlora Citaku, wrote on Twitter. The American ambassador to Kosovo, Tracey Ann Jacobson, congratulated Kosovo on Twitter.

But some Serbs vowed to protest by deleting their Facebook profiles and posting fake ones; others mocked Kosovo for treating Facebook like a country. “Tomorrow they will say that the Smurfs and hobbits have recognized them,” commented one reader on the online version of Blic, a Serbian daily newspaper. Another reader said Serbia should withdraw its ambassador from Facebook to protest.

Kosovars call the changes a matter of identity and economics. Kosovar businesses have been included on Facebook’s powerful advertising engine, helping companies target Kosovo’s small but growing consumer market.

Although Kosovo has sought to cast the Facebook changes as a diplomatic coup, Facebook characterized them as part of a gradual process and not politically motivated. The company said it found inconsistencies in how it designated locations and indicated that in future cases it would seek to align Facebook with international organizations such as the United Nations.
“Companies have clearly no role to play in the formal recognition of countries, as this is a matter for the international community to decide,” Linda Griffin, a Facebook spokeswoman, said in an email statement. “To ensure that our services meet the needs of other users, locations that are suggested for check-ins or ad targeting are based on information we have received from third-party location databases and user-generated content.”
Gokhan Yucel, a lecturer in digital diplomacy at Bahcesehir University in Istanbul, said recognition on social media helped a new country or aspiring nation to raise its profile, reinforce independence, reach its diaspora and generate investment.
In Spain, the regional governments in Catalonia and the Basque region, which have secessionist movements, have fought to use their own Internet domain names rather than the .es domain name associated with Spain.
In May, Israel’s Foreign Ministry warned Google that it was undermining the peace process with the Palestinians after Google changed the label on its home page in the occupied territories and on all its products, including its maps, from the “Palestinian Territories” to “Palestine.” The Palestinian president, Mahmoud Abbas, lauded the move, through a spokesman, telling Wafa, the Palestinian news agency, that Google “put Palestine on the Internet map, making it a geographical reality.”
Mr. Selimi, the Kosovar deputy foreign minister, said he hoped Facebook’s global reach would bolster Kosovo’s image. The country has a teetering economy and widespread corruption and remains associated with the brutal ethnic wars of the 1990s. The government recently held Instagram boot camps in Pristina to train people how to use social media to upload images of Kosovo such as medieval churches, new highways or its wine country.
“As a prime minister of Kosovo, I found it difficult to accept that I have to declare myself as being from Serbia,” Mr. Thaci said in an interview by telephone and email. “Being listed by Facebook was like being recognized by a global economic superpower. It has enormous impact.”
Source: nytimes.com 

AFRICA OIL PROVIDES OPERATIONAL UPDATE on its activities in Kenya and Ethiopia.



(AOI–TSXV, AOI–NASDAQ OMX) … Africa Oil Corp.(“Africa Oil” or the “Company”) would like to provide the following operational update on its activities in Kenya and Ethiopia.

Drilling operations continue with strong community support in the South Lokichar basin in Northern Kenya which is the site of five consecutive significant oil discoveries by Africa Oil in conjunction with its 50% partner and Operator, Tullow Oil Plc.  The Amosing well has spud and is drilling ahead on schedule.  It is located 7 kilometers southeast of the Ngamia discovery which had over 200 meters of net pay and is a similar basin bounding fault trap in which has been referred to as the “string of pearls” trend.  The well is expected to be completed by the end of January.  The rig which recently completed the Agete discovery with at least 100 meters of net oil pay, is being mobilized to the Ewoi prospect and is expected to spud by the end of the year.  Ewoi is a large faulted structure updip from the recent Etuko discovery on the Rift Flank portion of the basin. The two lightweight rigs in the basin are currently being rigged up for testing on the Etuko and Ekales discoveries and test results for both are expected early in the first quarter of 2014.  The 3D seismic survey over the western flank of the basin is also expected to commence before the end of the year and civils construction on several exploration and appraisal locations has been accelerated to keep pace with the aggressive planned drilling schedule.

In Kenya Block 9, the Africa Oil operated Bahasi well has been drilled to a depth of 2900 meters, encountering metamorphic basement at 2850 meters.  A thick section of Tertiary and Cretaceous interbedded sands and shales were encountered with only minor shows of gas throughout the section and the well is being plugged and abandoned.  The rig will now move to the Sala location on the northeast flank of the basin to test a large prospect in a separate sub-basin updip from the Bogal well drilled in 2010 which appeared to find a significant gas accumulation and also near the Ndovu well drilled in 1988 which had good shows of oil and gas.  This well is expected to be completed by the end of the first quarter of 2014.

In the South Omo block in Ethiopia, the Tutule-1 well has reached a total depth of 2101 meters.  The well encountered a section similar to the nearby Sabisa-1 well in the upper portion of the well but the sands which appeared to be oil saturated in the Sabisa well were not present on the Tutule horst block feature with multiple volcanic units and shales in this section.  There were gas shows in the section which point to a potential hydrocarbon source and the results of these two wells will be analyzed to determine the future exploration program direction in the North Turkana Basin.  The OGEC rig will be moved to the Chew Bahir basin to drill the Shimela prospect in the eastern portion of the South Omo permit where new seismic has delineated a number of new prospects and potential source basins.  Due to the lengthy move and extensive civil works, this well is not expected to spud until the end of the first quarter of 2014. 

In Block 8 in Ethiopia, drilling continues on the El Kuran-3 well with the current depth being 1978 meters.  The well has encountered a 1200 meter section of Jurassic Hamenlei carbonates, with some interbedded sands and anhydrite, with wet gas and oil shows throughout the interval, similar to the results of the El Kuran-1 well drilled by Tenneco in 1972.  These reservoirs appear to be fairly low porosity and permeability and, as expected, will likely require acid or fracture stimulation to produce at commercial levels.  Oil and gas-condensate was recovered from one of sample chambers and is being sent for analysis.  At the base of the well, a flow of gas was encountered and the well has been suspended in order to mobilize test equipment to evaluate this zone.  A decision has also been taken to deepen the well below the planned target depth to evaluate the deeper Gumboro zone which has significant gas condensate potential. With the recent announcement of a Chinese company entering the basin and potentially providing export infrastructure, the economics of the basin could be vastly improved.

Africa Oil CEO Keith Hill stated, “While we are disappointed that the Bahasi and Tutule wells did not find commercial hydrocarbons, we look forward to aggressively pursuing other exploration opportunities in other sub-basins within these two large blocks and in the other 9 new basins yet to be drilled.  The exploration, appraisal and development studies in the proven South Lokichar Basin continue to be our main focus, but we are still confident we will unlock other productive basins on this trend.  This fully funded increased level of activity, with a minimum of six rigs working full time for the foreseeable future, should continue to deliver high potential upside value for shareholders in 2014 and beyond.”

Africa Oil Corp. is a Canadian oil and gas company with assets in Kenya and Ethiopia as well as Puntland (Somalia) through its 45% equity interest in Horn Petroleum Corporation. Africa Oil's East African holdings are within a world-class exploration play fairway with a total gross land package in this prolific region in excess of 250,000 square kilometers. The East African Rift Basin system is one of the last of the great rift basins to be explored. Five new significant discoveries have been announced in the Northern Kenyan basin in which the Company holds a 50% interest along with operator Tullow Oil plc. The Company is listed on the TSX Venture Exchange and on First North at NASDAQ OMX-Stockholm under the symbol "AOI".

ON BEHALF OF THE BOARD

“Keith C. Hill”
President and CEO

URGENT ALERT: SERIOUS MINORITY RIGHTS VIOLATIONS IN SOMALILAND


Ku:         Mud. Ali Mohamed Warancade
                Wasiirka Arimaha Gudaha JSL

Ku:         Sareeyo Guuto Abdilahi Fadal Iman
                Xarunta Taliska Guud ee Ciidanka Booliska Somaliland

Og:         Warbaahinta Dibad iyo Gudaha



URGENT MINORITY RIGHTS VIOLATION ALERT
WALAACA DIFAACAYAASHA XUQUUQDA AADAMIGA SOMALILAND EE TACADIYADA LIDKA KU AH QAYBAHA BULSHADA SOMALILAND EE LA HAYB SOOCO

Suleiman Ismail Bolaleh
Gudoomiyaha HornWatch
Gudida Ilaalada Xuquuqda Aadamiga Geeska Afrika ee HORNWATCH, waxay si xoogan uga walaacsan yihiin xadgudubyo baahsan oo isa soo taraya kuwaasi oo lala beegsado qaybaga bulshada Somaliland ugu nugul oo dhaqan ahaan ee la takooro . Gaboodfalada qaylo dhaantani warinayso ayaa isugu jira:

Qudhgooyo (Xaqa Nolosha); Sinnaan la'aanta Muwaadiniinta Dalka (Kala sarreynta iyo takoorka ku salaysan isirka, abtirsiga); Ka Maanacaad Helitaanka Cadaalad iyo Garsoor Dhex ah (Dambiyo Ciqaab ah oo loogu fuliyo Gabooyaha Somaliland Hab aan Xeerka Waafaqsanayn); Haweenka ka soo jeeda beelaha la takooro ayaa la ogaaday in ay la nool yihiin xadgudubyo ka badan 100% kuwa haleela dhigooda ka soo jeeda beelaha aqlabiyada ah.

Gudida Ilaalada Xuquuqda Aadamiga Geeska Afrika ayaa diiwaangaliyay tan iyo bishii Octobar 2013 labo (2) haween ah oo Gabooye ah qudha lagaga jaray xaafada Daami ee Caasimada Hargeysa, Rabi Naxariistiisa jano haka waraabiyee waxa lagu kala magacaabi jiray Marxuumada Layla Abdi Yusuf 36 sano jir xaaslay ah iyo Muluug Axmed Egeh sano jir 28 xaasley dhashay afar caruur ah.

Dabaaldagii iyo munaasabadihii maalmaha Xuquuqda Aadamiga adduunka ee (25 Nov. - 10 Dec oo kulmisa 16 maalmood ee tacadiyada lidka ku ah haweenka la soo bandhiga iyo xuska 53 guurada aasaaska Baaqa Caalamiga ah ee Xuquuqda Aadamaha Adduunka 10 Dec.1948) oo guud ahaan Jamhuuriyada Somaliland si wayn looga xusay, ayaan hadana mar kali ah la soo hadal qaadain ruux haween ah oo dhalasho ahaan ka soo jeeda qaybaha bulshada Somaliland la takooro ee Gabooyaha oo MAYDKEEDU uu yaalay qolka maydka ee Cusbitaalka Guud ee caasimada Hargeysa, kadib markii 4/12/2013 ay dad rayid ah oo ka tirsan beelaha aqlabiyada dalka ahi ay dhagax qudha kaga jareen, iyadoo dadkii dilayna ay si xor ah u joogaan goobtii ay ku dileen.

Mid ka mid ah 2-da dumar ah oo Gabooyaha ah kuwaasi oo dad shicib ahi kana soo jeeda dadka aqlabiyada ahi dhagax ku dileen oo lagu magacaabo Muluug Axmed Egeh ayaa maydkeedu wuxuu u hoyday Cisbitaalka Guud ee Caasimada Hargeysa mudo 9 habeen ah (4 - 12 December 2013) mudadaasi oo caasimada dalka iyo gobolada kaleba ay ka socdeen xusaska maalmaha caalamiga ah ee Xuquuqda Aadamiga Somaliland, hadana laguma soo hadalqaadin.

Nasiibdarada kale ee jirta ayaa ah iyadoo Difaacayaasha Xuquuqda Aadamiga Somaliland xogogaal u ahaa 20 kii sano ee Somaliland xoriyadeeda dib ula soo noqotay in Gabooyaha Somaliland ay mar kasta dhibaato wayn kala kulmayeen adeegyada Hay'adaha sharcifulinta iyo Garsoorka oo sida qaalibka ah dhalan gadiya xadgudubyada laga galo beelaha la hayb sooco iyagoo had iyo goor dhibanayaasha Gabooyaha ah ka dhiga dhibgaystayaal, taasi oo ah xadgudub aadaminimo kan ugu xun waxana taasi ka marag kacaysaa in Gabooyaha Somaliland ay  madiidin u yihiin dhaqan takoor  ah oo dhinaca hay'adaha sharci fulinta iyo garsoorka ka haysta. Dilka ugu dambeeyay ee loo gaystay Gabadha Gabooyaha ah 4/12/2013 waxa uu daboolka ka fayday in qaybaha bulshada Somaliland la takooraa ay faquuq iyo cadaalad darada ka haysta dhinaca garsoorka iyo sharciga mid la mid ahna kala kulmaan hawlwadeenada sare ee caafimaadka dalka, tusaale cusbitaalka guud ee caasimada Hargeysana ayaa gabadha Gabooyaha ah ee u dhimatay dhagaxa ay la dhaceen dadka aqlabiyada ahi ku sheegay mid aan u dhiman dhaawaca dhagaxaasi balse ay u dhimatay wadno xanuun!!!.

Gudida Ilaalada Xuquuqda Aadamiga Geeska Afrika waxay si cad ugu sheegayaan Masuuliyiinta Sare ee Wasaarada Arimaha Gudaha Somaliland Taliyayaasha Ciidamada Booliska iyo Madaxda Cusbitaalka Guud ee Caasimada in tacadiyada sare ku xusan ee ay la bartilmaameedsanayaan qaybaha muwaadiniinta Somaliland ugu jilicda san ee la takooro ay ka dhalan karaa dambiyo aadaminimo iyo xadgudubyo Xuquuqda Aadamiga ah oo laga oogi karo maxkamadaha caalamiga ah ee dhagaraha laga galo aadamaha.

Magaalo Madaxda Gobolka Awdal ee Boorama oo ka mid ahaan jirtay magaalooyinka dhifta ah ee beelaha la takooro ee reer Somaliland ay ku noolaan jireen takoor heerkiisu ka hooseeyo kan magaalooyinka kale ee dalka ayaa iyaduna isku rogtay cadaabtii ifka ee Gabooyaha Somaliland kadib markii 2 sano ka hor wiil beelaha tirada badan ka soo jeedaa oo ALLE haw naxariistee lagu magacaabo Aydiid Cabdiqaadir Cali oo uu dhalay Sarkaal Sare oo ka tirsan dambi Baadhayaasha Booliska Gobolka Awdal oo lagu magacaabo Cabdiqaadir Cali uu jeclaaday gabadh yar oo ka soo jeeda beelaha la takooro ee loo yaqaan Madhibaanka oo lagu magacaabo Malyuun Haybe Jamaac. Markii wiilka qoyskiisu u diideen in uu gabadha Midgaanta ah guursado ayuu isaga laftiisu qudha iska jaray kadib markii uu is qabadsiiyay gaas iyo dab, nasiib daro wiilka aabihii oo ah sarkaal boolis ah waxa uu xabsiga ku guray dad tiro badan oo ka soo jeeda Gabooyaha dega Boorama kuwaasi oo ay ka mid yihin gabartii uu jeclaaday wiilkiisu Malyuun Haybe Jaamac, aabaheed Haybe Jaamac, wiil lagu magacaabo Bedel Cabdi Aaden oo isagu ka soo jeeda qabiil ka mid ah Gabooyaha oo la yiraa Yibir iyo xubno kale oo Gabooye ah.

Xadhigaasi waxa barbar socday weeraro haweenka iyo dhalinyarada qabiilka wiilku ka dhintay ku qaadayeen goobaha ay degan yihiin Gabooyuhu, meelaha ay ku ganacsadaan iyagoo burburinayay miisaska ay hilibka ku iibiyaan, rayiislayaasha, kabotolayaasha iyo meelaha birta ay ku tumaan, taasi oo sababtay in wiigag isxigxiga dadka laga tirada badan yahay ee Gabooyaha Boorama in ay ka soo bixi waayaan guryahooda.

Gudida Ilaalada Xuquuqda Aadamiga Geeska Afrika ayaa xiligaasi diiwaangaliyay in ka badan 150 ruux oo u badan rag iyo dhalinyaro markii ay nafahoodii u baqeen ka cararay magaalada Boorama iyagoo tagay magaalooyinka Hargeysa ilaa Burco qaarkoodna waxay ka talaabeen xadka u dhexeeya Somaliland iyo Itoobiya iyagoo gaadhay xeryahay qaxootiga Somalida ee ku yaal bariga dalka Itoobiya oo ay maamusho Hay'ada UNHCR.

Bilowgiiba dacwada waxa dambi baadhe ka noqday Aabihii dhalay wiilka dhintay Dambi Baadhe Boolis Mr. Cabdiqaadir Cali Gudida Ilaalada Xuquuqda Aadamiga Geeska Afrika ee HornWatch oo si taxadir leh ula socotay geedi socodka dacwada ciqaabta ah ee lidka ku ah 2 wiil ee Gabooyaha ah, ayaa ka marag kacaya in 2-da wiil ee Gabooyaha ahi aanay helin gabi ahaan garsoor dhex ah oo cadaaladeed iyo nidaam baadhiseed oo xaq ku dhisan, Maxkamadayntooda ayaa la xaqiijiyay in ay u dhacday si ka fog nidaamka cadaalada dalka, Xuquuqda Aadamiga, Diinta Islaamka iyo xataa dhaqanka toosan.

Baadhayaasha Xuquuqda Aadamiga HORNWATCH waxay xogogaal u noqdeen in Qareen ka tirsan Ururka Qareenada Somaliland oo caawimi qaanuun oo lacag la'aan ah ku difaacayay Labada eedaysane markii dad cadhaysani soo weerareen fadhiyadii Maxkamada Gobolka Awdal dacwada oo socota isla markaasina ay dhaawaceen xubno ka mid ah eedaysanayaasha iyo eheladooda oo Maxkamada u yimi dhegaysiga dacwada, ayuu Qareenkii naftiisa u baqay waxanu markiiba joojiyay caawimadii qaanuun ee uu siinayay 2 wiil ee eedaysanayaasha ah iyo qoysaskooda. Sidoo kale Gudida Ilaalada Xuquuqda Aadamiga Geeska Afrika waxay baadhitaanka kiiskan ku soo ogaadeen in Gudoomiyihii hore ee ururka Qareenada Somaliland Mr. Maxamed Siciid uu sifo sharciga lafjab ku ah gunadii iyo xubanimadiiba  ururka SOLA uu ka jaray Qareenkii 2aad ee difaacayay eedaysanayaasha Gabooyaha ah oo lagu magacaabo Amiin Sheikh Said Sheikh Hassan kaasi oo caawimo qaanuun oo lacag la'aan ah siinayay isagoo ka tirsanaa Mashruuc ay UNDP maalgaliso oo Ururka Qareenada Somaliland ee SOLA fuliyaan, HORNWATCH ayaa ogaatay in sidaasi uu ka codsaday gudoomiyaha SOLA Gudoomiyaha Maxkamada Racfaanka Gobolka Awdal oo ay qaraabo dhaw yihiin Abdiqadir Ali oo ah Aabaha dhalay wiilka isdilay, isla markaasina ah Garsooraha haatan gacanta ku haya kiiskan oo maraya maxkamada darajada 2aad ee Racfaanka. 

Maxkamada Gobolka Awdal ee dacwada qaadayay, ciidanka Booliska ee baadhayay kiiskan, dhamaantood waxay la safteen Dambi Baadhaha Booliksa ah ee Wiilkiisu isdilay Mr. Cabdiqaadir Cali maadaama oo ay isku beel ka soo wada jeedaan.

Baadhayaasha xadgudubyada ee HornWatch waxa kale oo ay baadhitaan qoto dheer ku ogaadeen in maragyadii ogaa in wiilka dhintay isagu is dilay oo ay ka mid yihiin dukaankii gaasta uu ka iibsaday, meheradii uu Mobilkiisa u dhiibtay iyo dad arkayay markii uu gaasta iyo dabka is qabadsiiyay dhamaantood waxay u safreen dhinaca Itoobiya oo ay ku maqnaayeen mudadii dacwada socotay difaaca eedaysanayaasha iyadoo horena loo sii siiyay lacagta aya ku noolaan karayeen.

Maxkamadda Gobolka Awdal ayaa iyadoo iska indho tiraysa sharciga iyo qanuunka waxay dil toogasho ah ku xukuntay labo wiil oo arday ah oo ka soojeedaha midgaha reer boorama gaar ahaan MADHIBAAN iyo Yibraha.

Kiiskan ayaa waxa uu si ba'an u saameeyay dhinacyada amaanka iyo nolosha guud ahaan Gabooyaha dega magaalada Boorama iyadoo in ka badan 100 rag ah oo in la dilo ka baqay ay ka qaxeen guryahoodii meheradahoodii oo kala ahaa timojarayaal, hiliblayaal, kabotolayaal iyo tumaalo kuwaasi oo amaan u raadsaday magaalooyinka kale ee Somaliland gaar ahaan Hargeysa iyo Burco, halka qaar kalena ay ka talaabeen xadka u dhexeeya Somaliland iyo Itoobiya iyagoo magangalyo waydiistay Hay'ada Qaxootiga Adduunka ee gacanta ku haysta xeryaha qaxootiga Soomaalida ee ku yaal bariga dalka Itoobiya.


Gabood falada iyo tacadiyada ay la nool yihiin bulshada lagu takooro gudaha dalka Somaliland codkooda cidina ma maqasho iyaguna malaha awoodii ay ku soo bandhigi lahaayeen, faqriga iyo saboolnimada qotada dheer ee haysta awgeed iyo iyagoo aan talo iyo tusaale midna ka odhan karin arimaha saameeya noloshooda iyo mustaqbalkooda toona.

Gudida Ilaalada Xuquuqda Aadamiga Geeska Afrika oo isku dayay in ay ogaadaan sababta ay cid uuni uga hadli wayday tacadiyada baahsan ee ay la nool yihiin qaybaha bulshada Somaliland ee latakooro ayaa waxay ogaadeen xogo naxdin leh,

F Xukuumada Somaliland ayaa magacawday saraakiil sarsare oo ka soo jeeda beelaha la hayb sooco waxa ka mid ah
F hal xubin oo ku jirta golaha Wasiirada, inkastoo magac ahaan mooyee aanu ahayn nin ka war haya waayaha iyo duruufaha adag ee dhaqan dhaqaale oo ay la nool yihiin beelaha uu ka soo jeedo ee la hayb soocaa,
F La taliyaha Gaarka ah ee Madaxwaynaha dhinaca arimaha beelaha laga la hayb sooco yahay,
F Xubin ka mid ah Gudida Komishanka Xuquuqda Aadamiga Somaliland, iyo
F hal sarkaal oo ku jira Ciidamadanka Asluubta
F Sidoo kale waxa Duqa Caasimada Somaliland dhawaan u magacaabay Gudoomiyaha Deg. Axmed Macalin Haruun Mr. Abdilahi Hassan Digaale oo ka hor xilkan ka mid ahaa dadka sida wayn ugu ololeeya Xuquuqda Bulshada Somaliland ee la Takooro.

Saraakiisha ugu jirta bulshada Somaliland ee la takooro dawlada ayaa iyagu sameeya talaabo kasta oo ay ku cabudhinayaan dadkooda dulman waxana ay aaminsan yihiin haddii tacadiyadaasi banaanka u soo baxaan amase iyaguba ka hadlaan in ay waayayaan xilalka sarsare ee ay ku qaataan mushahaarooyin fiican.
Dhinaca kale, habdhaqan fool xun ayaa dishooday badi hogaamiye dhaqameedka beelaha la hayb-sooco, kaasi oo midkastaaba kan kale ka soo horjeedo oo buranayo.
Haweenka Beelaha La takooro haddii aad u dhabo gasho nolosha iyo waayahooda waxad ogaanaysaa in ay boqoljeer ka tacadi iyo xadgubub badan yihin tacadiyada haleela haweenka beelaha aqlabiyada ah oo ah kuwa inta ugu badan laga maqlo warbaahinta .

Daladaha Ururada Bulshada Rayidka ah ee haweenka ugu waawayn dalka dhamaantood waxa iska leh Haweenka ka soo jeeda qaybaha bulshada ee aqlabiyada ah, waxayna ku guuldaraysteen in ay dalahooda samafal ku soo daraan ururada haweenka iyo hablaha qaybaha bulshada ugu jilicdsan ee la takooro tusaale (NAGAAD WOMEN UMBRELLA) oo ururada xubnaha ka ahi tirobadan yihiin hadana hal urur oo ka soo jeeda ururada haweenka la takooro ee Somaliland kuma jiro, halka Gabooyaha Somaliland ay leeyihiin kaliya labo (2) urur samafal bulsho oo aad u yar isla markaasina aan ka helin wax gacan qabasho ah oo la taaban karo Hay'adaha Samafalka Caalamiga ah, Qaramada Midoobay iyo guud ahaan beesha caalamka. Maadaama Daladaha waawayn ee haweenka Somaliland aanay u war haynin tacadiyada iyo gaboodfalada argagaxa leh ee ay la nool yihiin haweenka ka soo jeeda qaybaha bulshada Somaliland ee la takooraa, had iyo goor kuma soo hadal qaadaan marka ay xusayaan maalmaha caalamiga ah ee Tacadiyada Lidka ku ah Xuquuqda Haweenka.

Gudida Ilaalada Xuquuqda Aadamiga Geeska Afrika ee HornWatch waxay ugu baaqaysaa:

1.      Xukuumada Somaliland in Gudi Heer Qaran ah oo ay xubno ka yihiin Komishanka Xuquuqda Aadamiga Qaranka iyo Difaacyaasha Xuquuqda Dadka Laga Tirada Badan Yahay ee Somaliland ay Saarto Dilalka Soo noqnoqday ee lala bartilmaameedsanayo Haweenka Beelaha la Takooro iyo tacadiyada ka haysta dhinaca garsoorka iyo cadaalada dalka.

2.      Xukuumada Somaliland waxanu si xushmad leh ugu sheegaynaa in la macaamilka falalka tacadiyada lidka ku ah kuwa laga tirada badan yahay ee la takooro ee reer Somaliland ay ka fiican tahay:
a.      in xukuumadu curiso Qorshaha Qaran ee Badbaadada (QQB) muwaadiniinta dhaqan ahaan la takooro, samaynta qorshahaasi waa in lagala tashadaa dadka la takooro laftigooda iyo hay'adaha caalamiga ah ee takhasuska u leh ilaalinta iyo horumarinta bulshooyinka laga tirada badan yahay ee la faquuqo si ay xukuumadeena u siiyaan xeeldheerayaal caalami ah oo waayo aragnimo dheer u leh mawduucan samaynta qorshaha QQB 

3.      Gudoomiyaha Maxkamada Sare iyo Guud ahaan Hay'adaha Garsoorka Somaliland waxanu ugu baaqaynaa in sida ugu dhaqsaha badan xaalado dhinaca garsoorka ah iyo amaanka ah dartood looga soo wareejiyo Maxkamadaynta 2 dhibane ee Gabooyaha ah oo sifo sharci daro ah maxkamada Gobolka Awdal ugu xukuntay Dil Toogasho ah, iyadoo Guud ahaan madaxda Garsoorka, Cadaalada Somaliland iyo sidoo kale Difaacayaasha Xuquuqda Aadamiga Somaliland iyo Ururka Qareenada Somaliland xogogaal u yihiin in aanay suurtogal ahayn in labadaasi dhibane garsoor dhex ah oo cadaalad ah ku heli karin gobolka Awdal sidaasi darteed waxanu ku baaqaynaa in Maxkamadayntooda loo soo wareejiyo Caasimada Dalka si loogu indho bato.
4.      Wasiirka Arimaha Gudaha Somaliland, Taliyaha Booliska iyo Hogaamada Booliska waxa aanu ugu baaqayanaa in ay sida ugu dhaqsaha badan gacanta loogu soo dhigo dadka gaystay dilalka iyo tacadiyada lala bartilmaameedsaday beelaha laga la hayb sooco yahay, Waxa Difaacayaasha Xuquuqda Aadamiga Somaliland ka digayaan in la marin habaabiyo baadhitaanada dadka loo hayo iyo kuwa aan wali loo soo qaban dilalka loo gaystay haweenka Gabooyaha si sharciga loogala baxsado, taasi oo dhacda aalaaba marka hay'adaha sharci fulinta oo 99% ka soo jeeda beelaha tiradabadan

5.      Haddii Madaxda Sare ee Hay'adaha SharciFulinta Somaliland iyo Wasiirka Arimaha Gudaha Somaliland ka baaqsadaan sharci horkeenida dadkii dilay haweenka Gabooyaha Somaliland taasi waxay sababi doontaa in dacwado iyaga lidku ah aanu u gudbino beesha caalamka iyo garsoorka adduunka.

Fiiro Gaar ah:
Waxa xafiiska HornWach aad ka heli kartaa macluumaad ku saabsan labada dhibane taariikh nololeedkoodii iyo iska hor imaado ka dhacay xaafada daami kadib markii dadkii dilay dhiban iyo qabaa'ilkoodu ku weerareen xaafadaha ay degan yihiin dadka Gabooyaha ahi labadii habeen ee 12/13 Dec. 2013 iyagoo dadkaasi gubay tiraba 3 aqal oo 2 buulal yihiin midina sandaqad oo ay leeyihiin Gabooyahu halka aqalo kale oo ay leeyihiina daaqadaha muraayadaha ah laga jajabiyay. Ciidamada Booliska Somaliland ayaa iska hor imaadadaasi ku xidhxidhay 30 ruux oo ka soo jeeda dadka aqlabiyada ah ee weerarada ku haya Gabooyaha Somaliland iyo 18 ka soo jeeda beelaha Gabooyaha. Xaalada xaafada Daami xalay way deganayd waxana xukuumadu guud ahaan dariiqyada dhex mara xaafadaasi dhigtay ciidamo kuwa amaanka ka tirsan oo aad u hubaysan watana gadiid, talaabadaasi oo ah mid ay difaacayaasha Xuquuqda Aadamiga Somaliland soo dhawaynayaan

Signed by:
Suleiman Ismail Bolalah - Gudoomiyaha HORNWATCH